Przejdź do treści
Ług i soda mydło warzone w domu, liczone na kartce

Proces zmydlania

Trace, temperatury, przetłuszczenie, faza żelowa. Co się dzieje w garnku między wlaniem ługu a pocięciem kostki.

Zmydlanie to reakcja tłuszczu z wodorotlenkiem, w której powstaje mydło i gliceryna. W garnku widać ją jako kolejne stany masy, a każdy z nich da się opisać temperaturą i czasem.

Pierwszy stan to emulsja zaraz po połączeniu ługu z olejami. Drugi to trace, czyli moment, w którym masa gęstnieje na tyle, że ślad z blendera zostaje na powierzchni. Trzy rzeczy potrafią udawać trace i nim nie są: zbyt niska temperatura, twarde tłuszcze krzepnące na brzegach i źle zdyspergowany ług.

Temperatura decyduje o tempie. Tłuszcze stałe, takie jak masło kakaowe, łój czy smalec, zaczynają krzepnąć, zanim reakcja się rozkręci, i wtedy masa się rozwarstwia. Za dużo ciepła prowadzi w drugą stronę, do przepalenia.

Faza żelowa to etap, w którym masa w formie nagrzewa się od własnej reakcji i robi się przezroczysta. Pełny żel ogranicza popiół sodowy na powierzchni. Owijanie formy kocem zwiększa jednak ryzyko przepalenia, bo dokłada ciepła do bilansu.

Przetłuszczenie należy do procesu, a nie do dekoracji. Liczę je jako odjęcie ługu, a nie dolewkę oleju na koniec, i zawsze zostawiam zapas na rozrzut SAP.

Teksty w tym dziale opisują kolejne stany masy i granice, których pilnuję: temperatury przy łączeniu, stężenie ługu i izolację formy.

Teksty w dziale Proces